Patroonrapport bij behang: zo reken je het uit
Veel mensen denken dat die kleine symbolen en centimeters op het behangetiket alleen voor professionals bedoeld zijn. Jammer, want juist het patroonrapport bepaalt hoeveel rollen je nodig hebt en of de banen straks naadloos op elkaar aansluiten. Wie het rapport negeert, komt bij behang met een groot dessin bijna gegarandeerd rollen tekort.
Wat is een patroonrapport?
Het patroonrapport, ook wel rapport of patroonherhaling genoemd, is de afstand in centimeters waarna het dessin zich in de lengte herhaalt. Op het etiket staat het meestal als een getal bij een pijlsymbool. Bij een rapport van bijvoorbeeld 64 centimeter keert hetzelfde motief elke 64 centimeter terug. Naast het rapport staat op het etiket ook de aanzetting: die vertelt hoe naast elkaar hangende banen ten opzichte van elkaar moeten verspringen om het patroon te laten doorlopen.
Recht, verspringend of vrij: de drie aanzettingen
Op het etiket kom je drie varianten tegen, elk met een eigen symbool en een eigen effect op je snijverlies.
| Aanzetting | Symbool op het etiket | Gevolg voor het snijden |
|---|---|---|
| Rechte aanzetting | Twee pijlen op gelijke hoogte | Elke baan begint op hetzelfde punt in het patroon; verlies per baan tot maximaal één rapport |
| Verspringende aanzetting | Twee pijlen die verspringen | Naast elkaar hangende banen verschuiven een half rapport; gemiddeld het meeste snijverlies |
| Vrije aanzetting | Pijl met een nul | Banen hoeven niet aan te sluiten; nauwelijks extra verlies |
Bij een verspringende aanzetting kun je slim werken door afwisselend van twee rollen te snijden: rol één voor de oneven banen, rol twee voor de even banen. Zo beperk je het verlies aanzienlijk.
Zo reken je het extra verbruik uit
- Bepaal je baanlengte: de muurhoogte plus enkele centimeters overmaat aan boven- en onderkant.
- Rond die baanlengte bij een rechte aanzetting naar boven af op een heel aantal rapporten. Voorbeeld: bij een muurhoogte van 2,65 meter en een rapport van 64 centimeter snijd je banen van 5 rapporten, dus 3,20 meter.
- Tel bij een verspringende aanzetting per tweede baan een half rapport extra op bij die afgeronde lengte, of werk vanaf twee rollen tegelijk.
- Deel de rollengte door deze werkelijke baanlengte en rond naar beneden af: dat is het aantal banen per rol. Reken daarmee verder naar je totaal aantal rollen.
In het voorbeeld hierboven verlies je per baan 55 centimeter ten opzichte van effen behang. Uit een rol van 10 meter haal je dan geen 3 maar soms maar 2 bruikbare banen. Precies daarom is het rapport zo bepalend voor je bestelling. De volledige rekenmethode van muurmaat naar aantal rollen vind je in het artikel over hoeveel behang je nodig hebt.
Tips voor het snijden en hangen van patroonbehang
- Rol het behang op tafel uit en zoek een markant punt in het dessin als vast beginpunt voor elke baan.
- Snijd de tweede baan pas nadat je hem naast de eerste hebt gelegd en het patroon kloppend hebt gelegd.
- Nummer de banen op de achterzijde met potlood, zodat je ze in de juiste volgorde hangt.
- Laat het motief aan de bovenkant van de muur op een logische plek beginnen, bijvoorbeeld met een volledig motief net onder het plafond.
- Werk nauwkeurig loodrecht: bij een groot dessin valt elke scheve baan dubbel op.
Gebruik daarnaast een lijm die bij je behangtype past, want een baan die je tijdens het uitlijnen nog iets kunt verschuiven maakt patroonwerk veel makkelijker. Welke soort dat is, lees je in het artikel over welke behanglijm je voor welk behang gebruikt. Het hangen zelf, van eerste loodlijn tot afsnijden, staat stap voor stap beschreven in het complete stappenplan voor het behangen van een muur.
Veelgestelde vragen
Waar vind ik het patroonrapport van mijn behang?
Op het etiket dat om of in de rol zit, meestal als getal in centimeters naast een pijlsymbool. Staat daar een nul of alleen een pijl zonder maat, dan heeft het behang een vrije aanzetting en hoef je geen rekening te houden met patroonherhaling.
Hoeveel extra behang moet ik rekenen bij een patroon?
Een vast percentage bestaat niet: het hangt af van de grootte van het rapport, de aanzetting en je muurhoogte. Rond per baan de lengte naar boven af op hele rapporten en reken daarmee door. Bij een groot rapport komt dat in de praktijk vaak neer op minstens één rol extra.
Wat betekent verspringende aanzetting precies?
Dat het motief van naast elkaar hangende banen een half rapport ten opzichte van elkaar verschuift. Baan twee begint dus een half rapport hoger of lager in het dessin dan baan één, anders sluit het patroon niet aan.
Kan ik snijverlies bij patroonbehang beperken?
Ja, snijd afwisselend van twee rollen, zeker bij een verspringende aanzetting. Gebruik de reststukken bovendien voor korte stukken boven deuren en onder ramen, waar geen volledige baanlengte nodig is.